Không chỉ nhằm tinh gọn bộ máy, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố đặt ra yêu cầu tạo sự đồng thuận, gắn kết trong cộng đồng dân cư.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố là yêu cầu tất yếu trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Sau gần một năm chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, bộ máy tại các xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố Hải Phòng cơ bản ổn định. Công tác quản lý, điều hành từng bước đi vào nền nếp. Nhiều thủ tục hành chính được giải quyết nhanh gọn hơn. Vai trò của chính quyền cơ sở tiếp tục được nâng lên. Đây cũng là nền tảng để thành phố tiếp tục thực hiện việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo chủ trương của Trung ương.
Đến thời điểm này, các địa phương trên địa bàn thành phố đã cơ bản hoàn thành việc rà soát quy mô dân số, số hộ gia đình và xây dựng dự kiến phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố theo quy định. Việc triển khai được thực hiện theo tinh thần Chỉ thị số 21 của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp thôn, tổ dân phố gắn với kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở.
Có thể thấy, đây là bước đi cần thiết trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý ở địa phương. Thực tế hiện nay, nhiều thôn, tổ dân phố có quy mô dân cư nhỏ, số hộ ít, địa bàn liền kề, nhưng còn phân tán đầu mối quản lý. Trong khi đó, tốc độ đô thị hóa nhanh tại nhiều khu vực khiến cơ cấu dân cư thay đổi đáng kể. Nếu không tiếp tục rà soát, sắp xếp phù hợp sẽ khó đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại và tinh gọn bộ máy.
Tại Hải Phòng, sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, chính quyền nhiều địa phương đã phát huy hiệu quả rõ nét. Bộ máy được tinh gọn hơn. Việc điều hành thuận lợi hơn. Nguồn lực đầu tư được tập trung hơn. Đội ngũ cán bộ cơ sở từng bước thích nghi với yêu cầu nhiệm vụ mới. Điều đó cho thấy chủ trương sắp xếp là đúng hướng và phù hợp với thực tiễn phát triển.
Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng thuận, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố cũng đặt ra những vấn đề cần quan tâm. Với nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi, tên gọi của một thôn xóm hay tổ dân phố không chỉ mang ý nghĩa hành chính. Đó còn là nơi gắn với lịch sử hình thành, với ký ức và nếp sống cộng đồng qua nhiều thế hệ. Vì vậy, khi thay đổi tên gọi hoặc sáp nhập đơn vị dân cư, không tránh khỏi những tâm tư, băn khoăn.
Việc rà soát, sắp xếp thôn, tổ dân phố được kỳ vọng góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và giữ vững sự gắn kết trong cộng đồng dân cư.
Điều người dân mong muốn không phải là giữ nguyên mọi thứ như cũ, mà là quá trình sắp xếp cần được thực hiện công khai, minh bạch và hợp lý. Mỗi phương án đưa ra cần bám sát thực tiễn địa phương. Việc lấy ý kiến nhân dân phải được thực hiện đầy đủ, đúng quy định. Những yếu tố về lịch sử, văn hóa và sự gắn kết cộng đồng cần được quan tâm trong quá trình xây dựng phương án.
Có thể thấy, ở những nơi làm tốt công tác tuyên truyền, giải thích rõ mục tiêu và lộ trình thực hiện, người dân đều đồng tình, ủng hộ. Bởi việc sắp xếp không nhằm làm thay đổi bản sắc cộng đồng mà hướng tới xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn.
Một vấn đề khác cũng được nhiều người quan tâm là đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố sau sắp xếp. Đây là lực lượng gần dân, sát dân, trực tiếp triển khai nhiều nhiệm vụ tại cơ sở. Vì vậy, việc bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách cần được thực hiện thận trọng, hợp tình, hợp lý để tạo sự ổn định và đồng thuận.
Có thể khẳng định việc sắp xếp thôn, tổ dân phố là yêu cầu tất yếu trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Nhưng điều quan trọng nhất không chỉ là giảm đầu mối hay thay đổi tên gọi. Mục tiêu cuối cùng vẫn là nâng cao chất lượng quản lý, phục vụ người dân tốt hơn và xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự đồng thuận từ cơ sở, Hải Phòng kỳ vọng việc sắp xếp sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn mới.
Theo TRẦN HIỀN Báo Hải Phòng